Biostima
Producenci
Biuletyn Zdrowia

Zapisz się na nasz bezpłatny newsletter i otrzymaj dostęp do skarbnicy zdrowotnej wiedzy.

Twoje dane będą przetwarzane zgodnie z naszą polityką prywatności

Beta Karoten odgrywa bardzo ważną rolę w ludzkim organizmie - jest substancją wytwarzającą witaminę A. Wiele osób ceni go, ponieważ pomaga utrzymać opaleniznę na ciele oraz wspomaga sam proces opalania. Jest także naturalnym filtrem przeciwsłonecznym. Dodatkowo, udowodniono, że dzięki niemu, zmniejsza się prawdopodobieństwo powstawania przebarwień podczas opalania. Beta karoten ma również inne ciekawe właściwości - blokuje procesy szkodliwe dla organizmu, zmniejszając tym samym rozwój choroby nowotworowej oraz redukuje zły cholesterol. Beta karoten ma wiele pozytywnych działań, dlatego warto go suplementować.

Kategorie obrazkowe

Beta karoten – źródła, właściwości i zastosowanie

Beta karoten jest ważnym związkiem aktywnym o szerokim zastosowaniu. Znajduje się w wielu roślinach, a zawierające go suplementy często określane są jako „słońce w pigułce”. Jakie są jego główne właściwości? Jak wpływa on na organizm człowieka? Czy warto brać preparaty z tym związkiem?

Beta karoten – co to jest?

β-Karoten, również beta karoten, jest związkiem zaliczanym do szerszej grupy karotenów – organicznych barwników roślinnych, które mają kolory żółty, pomarańczowy i czerwony.

Spełnia on funkcję prowitaminy witaminy A. Oznacza to, że w wyniku reakcji chemicznych dochodzi do jego przekształcenia w witaminę A.

Witamina A, która powstaje z beta karotenu, jest niezbędnym składnikiem pokarmowym dla człowieka. W rzeczywistości jest ona grupą związków, wśród których najważniejszy jest retinol powstający z retinalu.

Do przekształcenia beta karotenu w retinal konieczny jest enzym określany jako dioksygenaza β-karotenowa. Proces ten zachodzi w jelicie cienkim oraz w wątrobie.

Organizm przekształca beta karoten w witaminę A jedynie wtedy, gdy jest ona potrzebna. Wobec tego nie ma ryzyka przedawkowania witaminy A produkowanej z prowitaminy.

Źródła beta karotenu

Nie jest on wytwarzany przez organizm człowieka, dlatego należy dostarczać go wraz z dietą.

Związek ten występuje przede wszystkim w roślinach o kolorze żółtym, pomarańczowym i czerwonym, a także w tych o kolorze zielonym. Najczęściej jest on kojarzony z marchewką, która jest jego najbogatszym źródłem, lecz również znajduje się w innych produktach spożywczych.

Beta karoten – występowanie w żywności:

  • Marchew – 9938 mcg na 100 g,
  • Suszone morele – 7842 mcg na 100 g,
  • Natka pietruszki - 5410 mcg na 100 g,
  • Jarmuż – 5350 mcg na 100 g,
  • Szpinak – 4243 mcg na 100 g,
  • Szczypiorek – 3400 mcg na 100 g,
  • Czerwona papryka – 3165 mcg na 100 g,
  • Dynia – 2974 mcg na 100 g,
  • Sałata – 1153 mcg na 100 g,
  • Pomidory – 640 mcg na 100 g.

Związek ten jest również obecny w niektórych produktach pochodzenia zwierzęcego – wątróbce wieprzowej, serach żółtych oraz w żółtkach jaj.

Źródłem beta karotenu są też suplementy diety w tabletkach, płynach, które pozwalają na utrzymanie ilości tego związku w organizmie na optymalnym poziomie.

Właściwości beta karotenu

Ze względu na swoje właściwości prowitamina A spełnia szereg funkcji w organizmie człowieka. Jej działanie jest wszechstronne i wspomaga ona różne układy i narządy.

Beta karoten – właściwości:

  • Antyoksydacyjne,
  • Przeciwstarzeniowe,
  • Antynowotworowe,
  • Przeciwdrobnoustrojowe,
  • Ochronne przed promieniowaniem UV,
  • Wspierające odporność,
  • Kardioprotekcyjne,
  • Neuroochronne.

Na co pomaga beta karoten?

Związek ten wykazuje bardzo szerokie zastosowanie w organizmie człowieka. Jakie ma on znaczenie dla zdrowia?

Beta karoten a opalanie

Znany jest przede wszystkim ze swojego pozytywnego wpływu na skórę. Pomaga zabezpieczać ją przed wpływem promieniowania słonecznego i przed fotostarzeniem (starzeniem na skutek kontaktu ze słońcem), uzyskać atrakcyjną opaleniznę i zachować ją na dłuższy czas, a także zredukować ryzyko przebarwień.

Jego działanie polega wtedy na likwidowaniu wolnych rodników powstających podczas wystawienia skóry na promieniowanie UV.

Czy beta karoten przyciemnia skórę? Jego stosowanie pozwala na nadanie jej efektu naturalnej opalenizny, zatem lekko zmienia on kolor skóry. Właśnie dlatego jest on również dodawany do kosmetyków do opalania. U stosujących beta karoten efekty można zauważyć już po około 2-3 tygodniach.

Uwaga! Beta karoten nie może zastąpić preparatów z filtrem SPF. Najczęściej opalenizna, jaka powstaje pod jego wpływem stosowania, daje ochronę na niskim poziomie SPF 2.

Beta karoten na alergię słoneczną

Pomaga on zmniejszać alergię słoneczną, która objawia się przez powstanie wysypki na skórze po ekspozycji na słońce.

Aby obniżyć ryzyko alergii na słońce, zaleca się rozpoczęcie suplementacji beta karotenu na przynajmniej 2 tygodnie przed wystawieniem skóry na promieniowanie słoneczne.

Beta karoten na zaburzenia pigmentacyjne

Stosowanie suplementów z tym związkiem może pomóc osobom z zaburzeniami pigmentacyjnymi jak bielactwo, ostuda, przebarwienia skórne.

Beta karoten na trądzik

Związek ten ma również duże znaczenie dla skóry, szczególnie dla skóry trądzikowej.

Pozwala on na normalizację pracy gruczołów łojowych, które wytwarzają wtedy mniej łoju – sebum. W efekcie zmniejsza ryzyko powstawania wyprysków.

Beta karoten a odporność

Antyoksydacyjne działanie prowitaminy A powoduje, że ma ona pozytywny wpływ na odporność organizmu. Naturalnie zwiększa odporność, dlatego pomaga zapobiegać różnym schorzeniom.

Dodatkowy efekt podniesienia odporności przy stosowaniu beta karotenu wynika z jego właściwości przeciwdrobnoustrojowych.

Zatem zdrowa dieta bogata w ten związek pozwala więc na utrzymanie odporności na odpowiednim poziomie.

Beta karoten na wzrok

Pozytywny wpływ prowitaminy A widać również w przypadku wzroku. Dzięki działaniu antyoksydacyjnemu chroni oczy przed wolnymi rodnikami i wspiera działanie naczyń krwionośnych, zmniejszając ryzyko dolegliwości.

Stosowanie beta karotenu jest wskazane głównie u osób mających problemy z widzeniem po zmroku, czyli w przebiegu kurzej ślepoty. Również może on redukować ryzyko i wspierać leczenie zwyrodnienia plamki żółtej (AMD).

Beta karoten a choroby neurodegeneracyjne

Badania prowadzone nad tym związkiem wykazały, że jego właściwy poziom w organizmie może sprzyjać mniejszemu ryzyku chorób neurodegeneracyjnych jak otępienia, choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona.

Beta karoten a nowotwory

Dieta bogata w karoteny zmniejsza ryzyko zachorowania na raka.

Warto jednocześnie wskazać, że stosowanie beta karotenu oraz palenie papierosów nieznacznie zwiększa ryzyko raka płuc. Chociaż kiedyś sądzono, że związek ten zmniejsza to ryzyko, to jednak prowadzone nad nim badania wykazały, że lekko je podwyższa. Ma być to powiązane z działaniem dymu papierosowego.

Beta karoten a układ krążenia

Jest on również korzystny dla układu krążeniowego. Pomaga w redukcji nadmiaru cholesterolu, a przez to obniża ryzyko zmian miażdżycowych i chroni serce.

Beta karoten – zapotrzebowanie

Średnie dzienne zapotrzebowanie na beta karoten wynosi około 4,5-7 mg/dobę. Takie dawkowanie najczęściej zalecane jest w przypadku stosowania suplementów z tym związkiem.

Jak stosować beta karoten?

Najlepiej zadbać o zbilansowaną, zdrową dietę, ale można również zdecydować się na suplementy diety.

Obecnie do wyboru jest wiele preparatów zawierających prowitaminę A, które pomagają w utrzymaniu jej prawidłowego poziomu.

Znajdujący się w suplementach beta karoten wyróżnia się wysoką biodostępnością, dzięki czemu pozwala na szybkie uzupełnienie niedoborów.

Najczęściej wybierany jest beta karoten w tabletkach lub kapsułkach, ale można także zdecydować się na wygodny w zażywaniu beta karoten w kroplach.

Suplementy mogą zawierać wyłącznie ten związek, ale również dostępne są preparaty z dodatkowymi substancjami aktywnymi, na przykład z witaminą A, witaminą E czy witaminą D. Wchodzi on też w skład suplementów na opalanie.

Beta karoten – jak długo stosować?

Nie ma jednoznacznych wytycznych wskazujących na czas zażywania tego związku.

Najczęściej nie zaleca się regularnego przyjmowania beta karotenu i poleca się stosowanie go jedynie w wybranych okresach, na przykład w trakcie wakacji, by zwiększyć odporność skóry na słońce.

Gdy zażywany jest beta karoten, po jakim czasie efekty tego związku są zauważalne? Zwykle można zobaczyć je już po około 2-3 tygodniach suplementacji.

Beta karoten – przeciwwskazania

Chociaż jest on uznawany za bezpieczny, to jego stosowanie nie jest wskazane u każdego.

Przeciwwskazania do stosowania suplementów z beta karotenem:

  • Uczulenie na składniki preparatu – może dawać objawy ze strony układu pokarmowego, wysypki.
  • Schorzenia wątroby – związek beta karoten a wątroba wskazuje, że może on obciążać ten narząd. Nie jest on zatem wskazany u osób z ciężką niewydolnością i innymi chorobami wątroby.
  • Stosowanie określonych leków – nie jest on zalecany u osób stosujących statyny na obniżenie cholesterolu, witaminę K.
  • Palenie papierosów – ze względu na większe ryzyko powstania nowotworu płuc.

Można stosować beta karoten w ciąży, ponieważ nie jest on szkodliwy dla płodu. Nie istnieje również negatywne powiązanie jak beta karoten a karmienie piersią, więc również mogą zażywać go matki karmiące. Nie wchodzi on w interakcję z tabletkami antykoncepcyjnymi.

Beta karoten – skutki uboczne

Zwykle w przypadku beta karotenu nie dochodzi do skutków ubocznych, także wynikających z przedawkowania, ponieważ organizm samodzielnie wytwarza z niego witaminę A według zapotrzebowania, a jego nadmiar wydalany jest z kałem.

Mogą pojawić się natomiast dolegliwości jak biegunki, bóle brzucha, wysypki w przypadku uczulenia na substancje aktywne.

Należy też pamiętać, że jego stosowanie powoduje zmianę kolorytu skóry.

Beta karoten – który wybrać?

Na rynku znajduje się wiele preparatów z tym związkiem. Jak wybrać najlepszy beta karoten?

Kupując płyny, kapsułki lub tabletki z beta karotenem, warto zwrócić uwagę na preparaty o czystej etykiecie, zawierające naturalny beta karoten, który ma wysoką biodostępność.

W ofercie wybranych producentów znajdują się też suplementy zawierające naturalny beta karoten CaroCare, który jest jego bezpieczną i stabilną formą.

Warto też zwrócić uwagę na dawkę. Najmocniejszy beta karoten będzie pokrywał dzienne zapotrzebowanie na ten związek, czyli powinien mieć on dawkę około 4,5-7 mg.

Źródła:
1. Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, pod redakcją Mirosława Jarosza, Ewy Rychlik, Katarzyny Stoś, Jadwigi Charzewskiej, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, 2020.
2. Czynniki żywieniowe a rozwój związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej (AMD), D. Włodarek, Kosmos. Problemy nauk biologicznych, 68 (2) 2019.
3. A Randomized Trial of Beta Carotene Supplementation and Cognitive Function in Men, Francine Grodstein, ScD; Jae H. Kang, ScD; Robert J. Glynn, PhD; Nancy R. Cook, ScD; J. Michael Gaziano, MD, Arch Intern Med. 2007;167(20):2184-2190.
4. Effects of a Combination of Beta Carotene and Vitamin A on Lung Cancer and Cardiovascular Disease, Gilbert S. Omenn, M.D., Ph.D., Gary E. Goodman, M.D., M.S., Mark D. Thornquist, Ph.D., John Balmes, M.D., Mark R. Cullen, M.D., Andrew Glass, M.D., James P. Keogh, M.D., Frank L. Meyskens, Jr., M.D., Barbara Valanis, Dr.P.H., James H. Williams, Jr., M.D., Scott Barnhart, M.D., M.P.H., and Samuel Hammar, M.D., N Engl J Med 1996; 334:1150-1155.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl